
"Estructuras para el fracaso", Marcos Ramosen erakusketa
2026(e)ko urriaren 15(a), osteguna → 2026 abe. 15(a)
ZAS Kultur Espazioa
Gasteiz, Araba
Bi hilabetez bisitatu ahal izango den erakusketak ikerketa piktoriko bat aurkezten du. Ikerketa horrek landa-eremuko etxe hondatuen behaketan du abiapuntua, memoria, gizakiaren hauskortasuna eta aurrerapenaren promesen eta errealitatearen arteko distantzia aztertzeko. Harrak jotako habeek, hondoratutako teilatuek, eroritako hormek eta antzinako etxebizitzak bereganatzen ari den landarediak osatzen dute lan hauen abiapuntua. Ramosek desagertzen ari diren bizimoduen aztarnak aurkitzen ditu eraikin horietan, baina baita bete ez ziren itxaropenen irudia ere. Horrela, eraikinen hondatzea etorkizuna irudikatzeko oinarri izan ziren ziurtasunen galerarekin lotzen du bere begiradak. Artistaren planteamenduan, hondakinek belaunaldi baten esperientziara garamatzate. Belaunaldi hori ikasketa akademikoek, lanak eta norberaren ahaleginak bizimodu egonkorra ekarriko zuten promesaren pean hazi zen. Bata bestearen atzetik etorritako krisi ekonomikoek, lan-prekaritateak, etxebizitza eskuratzeko zailtasunek eta ingurumen-larrialdiak lausotu egin dute horizonte hura. Ikuspegi horretatik, abandonatutako etxeak merezimendua oparotasunarekin eta ongizatearekin lotzen zuten kontakizunen higaduraren metafora bihurtzen dira. Hausnarketa hori figurazioaren eta abstrakzioaren artean mugitzen den pinturaren bidez gauzatzen da, tinta txinatarra izanik esploraziorako bitarteko nagusia. Keinu askeek, pintzelkada indartsuek eta orbanen eta hutsuneen arteko kontrasteek irudikatutako espazioen higadura eta zatiketa bera jasaten dutela diruditen irudiak sortzen dituzte. Lanek leku zehatzak eta egitura ezagungarriak abiapuntu dituzten arren, keinuak eta materia piktorikoak protagonismo handiagoa hartzen dute arkitektura zehatz-mehatz erreproduzitzeak baino. Eraikinak bereganatzen dituen landarediak, gainera, tentsio bat sortzen du gizakiak lurraldea antolatzeko egiten dituen ahaleginen eta ahalegin horiek gainditzen dituzten prozesu naturalen artean. Hondakina eraldatzen ari den espazio gisa agertzen da, non iraganean izandakoaren memoria, bete gabeko itxaropenak eta etortzeke dagoenaren ziurgabetasuna elkarrekin bizi diren. Artistak dioen bezala, «hondakina margotzea, azken batean, etorkizuneko promesak erortzen direnean zer geratzen den eta haien zatietatik zer aukera sor daitezkeen galdetzea da». Marcos Ramosi buruz Marcos Ramos Gómezek (1991) hamarkada bat baino gehiagoko ibilbide artistikoa du. 2014an, «Sample 1» izeneko bere lehen bakarkako erakusketa aurkeztu zuen Salamancako Espacio Joven zentroan, eta hainbat lehiaketa eta erakusketa-proiektutan parte hartu du. Bere sarien artean nabarmentzekoak dira 2013an Bilboko Arte Hotel Carlton Lehiaketan lortutako hirugarren saria eta 2024an Fundación Gacetaren Gazte Margolarien XXVII. Lehiaketan «Lo que queda» lanarekin eskuratutako hirugarren saria. Urte hartan bertan, Vital Artea erakusketarako hautatua izan zen «Unas vigas de madera han sucumbido» lanarekin, tinta txinatarrez eta kretaz mihise gainean egindako margolan batekin. 2025ean Zas Kulturren Trashumantes proiektu ibiltarian parte hartu zuen, Euskal Herriko landa-arkitektura eta haren bizimoduen desagerpena ardatz zituzten lanekin. Ikerketa-ildo hori zabaltzen du orain «Estructuras para el fracaso» erakusketan.