Liburuen aurkezpenak: "Haizea: crónicas de un vendaval" I eta II

Editorial Caligramak (Lantia taldea) antolatutako liburuen aurkezpena: Al otro lado del Atlántico eta Al otro lado del espejo (Haizea: crónicas de un vendaval trilogiaren lehenengo bi liburukiak) José M. Ortega Benito. Medikua lanbidez, irakaslea bokazioz, eta idazlea bizitzaren norabide apetatsuaren poderioz. Europan, Karibean eta Ozeano Barean osasun publikoan hogeita hamar urtez baino gehiagoz lanean aritu ondoren –Osasun Publikoko katedradun gisa Trinidaden eta Barbadosen, Osasun Publikoko zuzendari gisa Zeelanda Berrian eta Erresuma Batuan, eta Erresuma Batuko Osasun Publikoko Fakultateko kide gisa–, fikzio historikoa lantzen hasi zen. Urte horiek erakutsi zioten nola begiratu gertaera handiez haratago, ondorioz aldatu diren bizitzei, eta ikuspegi horrek markatu ditu bere ikerketa eta fikzioa. Egileak 1813ko Donostiako sutea eta arpilatzea ulertzeko beharretik dator saga honen izateko arrazoia –ez baitziren frantsesak izan, baizik eta ustez hiria askatzera zetozen aliatuak–. Modu bakarra aurkitu zuen: horri buruz idaztea. Eta erasoa bere begiz ikusiko zuen pertsonaia bat behar zuen. Haizea lekuko gisa sortu zen, eta protagonista bihurtu zen azkenean. Baina, 1813ko gertaera horretara iristeko, bizitza oso bat eraiki behar izan zion: Bera, Kanada, Trinidad, Londres, Edinburgo… Eta liburu bat izan behar zuena, trilogia bihurtu zen ia oharkabean. I. liburukia: Al otro lado del Atlántico. Hamalau urte zituela, Haizea Salaberrykoa, Beran hazitako gazte euskal-nafar bat, Kanadara bidaliko dute bere anaia Iñigorekin batera, Konbentzioaren Gerrako asalduretatik ihesi. Etorkizun oparo bateranzko itsas bidaia gisa hasiko dena, laster bihurtuko da hondoratze eta biziraupeneko odisea, eta anaia-arreben banaketa mingarri. Ondorioz, mutila dela itxuratu beharko du bizirik ateratzeko. Antilletan, intriga politikoko joko arriskutsu batean murgilduko da. Bere asmamenak eta ofizial britainiarraren mozorro ausartak agente bikoitz bihurtuko dute, «haizeen arrosa» bat. Baina mozorrogabetzen dutenean gertatuko denak ez du bere erresistentzia soilik jarriko proban: baita bere nortasunari buruz ustez ziur zekiena ere. Sailaren lehen liburuki hau kontakizun liluragarri bat da, bere patua eraikitzeko bere garaiko arau guztiei aurre egin zion neskato baten adoreari, sakrifizioari eta pertseberantziari buruz. II. liburukia: Al otro lado del espejo. Europara itzuli ondoren, George Scovell ofizial britainiarrak bere kriptografo taldean behar duen agentea —artxiboek inoiz erregistratuko ez dutena— bihurtuko da Haizea, dakizkien hizkuntzak, mozorrotzeko daukan gaitasuna eta botere kolonialaren munduan eman dituen urteak direla bide. Bien bitartean, Iñigok, hainbat urtez bananduta egon ondoren berriz ere arrebarekin bilduta, beste muturretik biziko du gerra bera: ebakuntza-gelatik. Testuingurua Espainiako Independentziaren gerra da, bere basakeria osoan: kanpaina amaigabeak, setioak, ankerkeriak, eta armada aliatuak ustez askatuko duen herriarekin daukan harreman kontraesankorra. Badajozeko 1812ko eta Donostiako 1813ko setioak eta arpilatzeak –gerra osoko bi gertakari ilunenetako, zeinean soldadu ingeles eta portugesek, bi hiriak hartu ondoren, erre egin zituzten, agintariek inoiz konturik eman gabe– zauri sendagaitza izango dira Haizearentzat. Kronika hau uko eginez amaituko da. Ez porrot eginez, baizik eta oraindik izendatu ezin duen askatasun bateranzko bidea irekiko dion erabaki bat hartuz. Sagako hirugarren eta azkenekoan, Al otro lado del mundo, Haizearen zirkulua ixten da, Angulemako tropa frantziarrek Donostiari egindako bigarren erasoaren lekuko denean. Partaideak: José M. Ortega Benito; José M Leclercq.