Santo Tomas azoka 2026 Donostian

Zergatik dago azoka hau

Santo Tomas ez zen jai gisa jaio, ordainketa egun gisa baizik. Abenduaren 21a zen inguruko baserrietako maizterrak hirira jaisten ziren eguna, lurraren jabeari errenta ordaintzera. Dagoeneko Donostian zeudenez, urtean soberan zutena saltzeko baliatzen zuten: gazta, babarruna, oiloak, sagardoa, neguko barazkiak. Izapide huts gisa hasi zena azoka bihurtu zen, eta azoka jai bihurtu zen.

Historia horrek azaltzen du gaur egun aurkituko duzuna, eta azaltzen du zer ez duzun aurkituko. Santo Tomas ez da Erdialdeko Europako estiloko gabonetako merkatua: ez dago apaingarriz betetako egurrezko kaseta, ez ardo bero, ez noria. Landa produktuaren azoka da, zutik eta kalean jaten dena.

Noiz eta non

Beti abenduaren 21ean da, asteko edozein egunetan erortzen dela ere: 2026an astelehena. Ez da asteburura mugitzen, eta hemengo jende askok goiza libre hartzen du.

Azoka Konstituzio plazan jaio zen, Parte Zaharrean, eta hori da oraindik bere bihotza. Baina aspaldi gainezka egiten du: postuek Gipuzkoa, Okendo eta Zuloaga plazak, Boulevarda eta hainbat oinezkoentzako kale ere hartzen dituzte. 2024ko edizioan 162 postu banatu ziren: 42 txistorrarenak, 26 artisautzarenak, 17 talorenak, 15 gazta eta esnekienak eta 12 gozogintzarenak. Banaketa horrek ondo adierazten ditu egunaren lehentasunak.

Zer jan

Egunaren platera talo txistorrarekin da. Taloa arto irinezko torta mehea da, legamirik gabea, momentuan plantxan egina; txistorra txorizo fresko eta mehea da, parrillan egiten dena. Bata bestearen inguruan biltzen da eta eskuarekin jaten da, zutik, pixka bat erreta. Ondoan, tradizioak agintzen duen bezala, sagardoa edo txakolina.

Horretaz harago, gazta postuak dira benetako Idiazabala erosteko lekua, artzainari zuzenean, eta normalean Tolosako babarruna, eztia, irasagarra eta gozogintza ere izaten dira.

Aholku praktikoak

• Eraman dirua eskura. Postu asko ekoizle txikienak dira eta denek ez dute datafonorik.
• Txistorraren ilarak dira okerrenak, eta 13:00etatik 15:00etara jasanezinak dira. Goizeko lehen orduan eta arratsaldeko erdian berdin jaten da eta erdia tardatzen da.
• Ez dago leku bakarra. Konstituzio plaza ezinezkoa badago, Boulevardeko edo Gipuzkoa plazako postuak berdinak dira eta hobeto arnasten da.
• Jende asko ikusiko duzu baserritar jantzita, blusa urdinez, zapiz eta txapelaz. Ez da turistentzako mozorro bat: bertakoek daramate, eta haurrak horrela joaten dira eskolara.
• Utzi kotxea. Parte Zaharra oinezkoentzat da eta erdigunea kolapsatu egiten da.

Donostiara iritsi ezin baduzu

Bilbok bere Santo Tomas azoka ospatzen du egun berean, Areatzan eta Plaza Berrian, eta Gipuzkoako eta Bizkaiko hainbat herrik berea egiten dute. Ez da ordezko plan okerragoa: jai egun bera da beste plaza batean.

Ordutegi zehatzak eta ekitaldien egitaraua Udalak argitaratzen ditu aurreko asteetan. Iturriek kaleratu bezain laster, orri honen goialdean ikusiko dituzu.